Ed WoodEd Wood - król horroru i kiczuEd Wood urodził się 10 października 1924 roku w Poughkeepsie, USA. Naprawdę nazywał się Edward D. Wood Jr. Był reżyserem, producentem, montażystą i aktorem. Ed Wood nie robił filmów klasy A, nie robił też filmów klasy B. To była klasa Z. Zasłynął jako scenarzysta i reżyser filmu 'Plan 9 z Kosmosu', okrzykniętego najgorszym filmem wszech czasów. Życie osobiste Eda, transwestyty i ofiary Hollywood, było dziwniejsze od najbardziej niezrozumiałych scen jego filmów.W roku 1983, pięć lat po śmierci Wooda, który żył w kompletnej nędzy, przyznano mu wyróżnienie 'Złotego Indyka', przeznaczone dla najgorszego reżysera wszech czasów. Wood nigdy nie starał się o ten zaszczytny tytuł. Edward Davis Wood Junior był synem Liliany i Edwarda Davisa Wooda Seniora. Maila Nurmi, znana jako 'Wampira' twierdzi, że Ed był ofiarą wyobraźni sfrustrowanej matki, która chciała mieć córeczkę. Jej pasją było zbieranie lalek. Ed był jej największą, żywą lalką. Mama ubierała go w stroje z miękkiej angory. Nigdy nie zapomniał uczuć, których wtedy doznawał.W roku 1931, w wieku lat 7, Wood zobaczył swój pierwszy film, 'Dracula' z Bellą Lugosi w roli głównej. Film przestraszył i jednocześnie oczarował młodego Wooda. Twierdził później, że to Lugosi jako Dracula poddał mu myśl zostania reżyserem. Każdą sobotę spędzał w kinie. Wiedzę o filmach czerpał z tego, co widział na ekranie. Oddany bez reszty swej pasji postanowił wyruszyć do Hollywood.Nie od razu jednak. W roku 1942 18-letni Wood zaciągnął się w szeregi Marines. Dostał przydział na Południowy Pacyfik, gdzie utrzymywał przed kolegami pewien sekret. 'Jeżeli mnie postrzelą, chcę zginąć' - mawiał. Pod mundurem nosił różowe majteczki. Rannego musieliby go rozebrać, ale nie zrobiliby tego, gdyby zginął. Sekret Wooda nigdy nie wyszedł na jaw.W 1947 roku zwolniono go honorowo z Marines i 23-letni Ed mógł zacząć rozglądać się za pracą.Był najszybszym maszynistą w Nowym Jorku - wygrał konkurs pisania na maszynie, a i w innych pracach biurowych nie miał sobie równych. Ed Wood wolał jednak reżyserować filmy, dlatego rok później przeniósł się do Hollywood. Znalazł nocną pracę w Universal Studios. Przepisywał materiały produkcyjne na dzień następny. Za dnia pisał scenariusze.Mijały lata, a Ed Wood wciąż rozglądał się za wielką szansą. Tymczasem, w roku 1950, znalazł towarzyszkę życia: Dolores Fuller. Zamieścił w gazecie ogłoszenie: 'Szukam aktorki w celu przysposobienia do odtwarzania ról głównych'. Podczas przesłuchania Dolores miała na sobie sweter z angory. Jej konkurentki odpadły natychmiast. Nie wiedziała wtedy, że to był jego fetysz. Identyczny sweterek Ed zakładał do pisania scenariuszy. Ed i Dolores zakochali się w sobie i zamieszkali razem. Dolores wiedziała, że Wood był nieco ekscentryczny, nie zdawała sobie jednak sprawy, jak bardzo. Po latach Dolores wspomina:- Zobaczyłam go kiedyś w przecudnych, koronkowych majteczkach. Mieliśmy się kochać, więc szybko je zrzucił.W roku 1953, Ed Wood odniósł nareszcie sukces. Producent George Weiss poprosił go o napisanie i wyreżyserowanie filmu, opisującego głośną historię Christine Jorgenson. Jorgenson był pierwszym mężczyzną, który poddał się operacji zmiany płci. 'Glen czy Glenda' łączył cztery gatunki w jednym: film dokumentalny, soft-porno (pełne niebywale naiwnych scen erotycznych, ukazujących wijące się w przedziwny sposób dziewczyny), dramat oraz komedię.Praca na planie 'Glena czy Glendy' była dla Wooda spełnieniem marzeń. Udało mu się nakłonić osławionego króla horroru, Bellę Lugosi, do wystąpienia w swoim filmie. Lugosi w wieku lat 71 był uzależniony od narkotyków i chwytał się każdego zajęcia. Podczas zdjęć bardzo się zaprzyjaźnili.'Glen czy Glenda' to w sumie dzieło autobiograficzne. Ed Wood opowiada w nim historię swojego życia. Wystąpił w tytułowej roli Glena - po założeniu nylonowych pończoch i peruki stawał się Glendą. W filmie występowała też Dolores Fuller. Nie zdawała sobie sprawy, że jest to historia o nim samym. Nie powiedział jej dotąd, że przebiera się za kobietę. Ten film miał jej uświadomić, że jest transwestytą.Narzeczonej Eda nie spodobał się 'Glen czy Glenda'. Jeszcze gorzej ocenili go krytycy. Nie znalazł się ani jeden poważny dystrybutor. Pamiętajmy, że w tamtych czasach transwestytów umieszczano w pokojach bez klamek w kaftanach bezpieczeństwa. Ed nie dawał za wygraną. Jego następny film z roku 1954 zatytułowany był 'Narzeczona potwora'. Jako gwiazda wystąpił znów 72-letni Bella Lugosi, kompletnie rozbity, pozbawiony domu przejętego przez bank. Jego rolę Wood napisał mając na uwadze własne doświadczenia - również czuł się odrzucony przez społeczeństwo. Elementy humorystyczne 'Narzeczonej potwora' były zupełnie niezamierzone. Plan filmowy przypominał dom wariatów. - Chyba wszyscy słyszeli o ośmiornicy, tej wielkiej, gumowej, która pod koniec filmu pożera Lugosiego - wspomina jeden z aktorów, Paul Marco. - Ukradliśmy ją z Republic Studios, w środku nocy. Do sceny z ośmiornicą zabrakło też materiału dźwiękowego, więc robiliśmy powtórki. Oglądając film, słyszy się Lugosiego, krzyczącego w kółko to samo. Podczas przyjęcia wydanego z okazji ukończenia 'Narzeczonej potwora' Ed wyszedł do kobiecej garderoby i wrócił w stroju tancerki brzucha. Dla Dolores tego było za dużo. 'Obiecywałeś mi - krzyczała - obiecywałeś, że nikt się nie dowie!' Potraktowała to jako zdradę. Po czterech latach spędzonych z Edem, Dolores miała dość i odeszła. Napisała później 17 piosenek dla Elvisa Presleya, włączając przeboje 'Rock `a `hula Baby', 'Spinout' i 'I got lucky'.Ed tymczasem dawał sobie radę, jak mógł. Kilka miesięcy po rozstaniu z Dolores 31-letni Wood poznał swą przyszłą żonę, Normę McCarthy. Spotkali się w roku 1955. Rozumieli w pół słowa i w październiku tego samego roku pobrali na scenie teatru. I tym razem parze kochanków na drodze do szczęścia stanęły dziwactwa Eda. Nie powiedział żonie o swym zamiłowaniu do damskiej bielizny. Norma McCarthy nie miała pojęcia, dlaczego wracając do domu znajdowała ubrania w nieładzie. Po powrocie z pracy znajdywała na łóżku swoją koszulę nocną. - Pomyślałam, że nie miałam jej na sobie wczoraj. - mówi Norma - Nigdy nie przeszło mi przez głowę, że on mógłby ją zakładać.Pewnej styczniowej nocy w roku 1956, w osiem tygodni po ślubie, sekret Wooda wyszedł na jaw. W nocy zadzwonił do Normy Bella Lugosi, mówiąc 'Eddie jest u mnie i pije'. Norma spytała Eda: 'Dlaczego tyle pijesz?'. 'Bo jestem transwestytą.' 'A co to jest?' - zdziwiła się. Norma była bardzo religijna; Ed nie był gejem, ale i tego było dla niej za wiele. Norma wyprowadziła się, a Ed pozostał w jej mieszkaniu. Nie miał pieniędzy na czynsz, groziło mu usunięcie z lokalu. Na szczęście, właściciel posesji, Ed Reynolds, był aktywnym członkiem lokalnego kościoła baptystów i chciał się dostać do branży filmowej. Sądził, że Bóg przywiódł go do Hollywood, żeby robił filmy biblijne. Ed powiedział mu: 'Zanim zaczniesz kręcić dzieła religijne, musisz przejść przez filmy sadomasochistyczne'. Reynolds sądził, że Wooda zesłały niebiosa i przestał naliczać mu czynsz. W 1956 roku zgodził się sponsorować jego następny film: 'Hieny Cmentarne z kosmosu'. Niestety, tytuł nie podobał się baptystom finansującym dzieło. Zmieniono go na 'Plan 9 z kosmosu'. Nie była to na pewno standardowa produkcja Hollywoodu. Ekipę Wooda nazywano menażerią. Wood miał zaledwie cztery dni na nakręcenie filmu, nie przywiązywał wagi do szczegółów. Jeżeli w rogu ujęcia runął jakiś grobowiec, nikt się tym zbytnio nie przejmował. Sekwencje montował 'na ślinę' lub przy pomocy gumy do żucia. Nie miał taśmy. W filmie średniej jakości starczyłoby jej na parę ujęć. Mówił na przykład: 'Wampira, stań sobie tam i idź do kamery. Idź do kamery!' W kadrze była przez 15 minut. To było te sławne 15 minut, o których wspominał Andy Warhol. Film był naprawdę beznadziejny. Ed Wood nigdy nie znalazł dystrybutora 'Planu 9 z kosmosu'... Fiasko ulubionego projektu przybiło go doszczętnie. Podczas kręcenia filmu był zawsze pełen optymizmu. Potem dopadła go proza życia i wpadł w depresję. Był też zaawansowanym alkoholikiem. Po klapie 'Planu 9 z kosmosu' Wood nakręcił jeszcze kilka innych filmów. Wszystkie były równie nieudane.Na początku lat 60. Ed wyczerpał wszelkie możliwe środki finansowe. Jego życie przerodziło się w koszmar rodem z Hollywood. Był w ciężkiej depresji - po 20 latach starań nie udało mu się dojść do niczego. Pieniądze na alkohol i swetry z angory zarabiał reżyserując filmy porno i pisząc podrzędne książki. We wczesnych latach 70. Wood zaczął nawet pokazywać się w swoich filmach porno, zwykle jako komiczny przerywnik. Wydawało się, że rozmyślnie poniża sam siebie. Wygłupiał się przez chwilę przed kamerą. Był alkoholikiem, ledwo stał na nogach, ubrany w sweter z angory. W końcu Wood sięgnął dna. Brakowało mu 35 dolarów do opłacenia czynszu, więc został wyrzucony z domu. W dwa tygodnie później, 10 grudnia 1978 roku, Ed Wood zmarł na atak serca. Miał 54 lata.W 1993 roku, 15 lat po śmierci Eda Wooda, Tim Burton nakręcił film 'Ed Wood', który uczynił z reżysera postać kultową. Nie był Johnem Fordem, Johnem Houstonem, ani Alfredem Hitchcockiem, ale tak mu się wydawało i było w tym coś pięknego. Tworzył sztukę. Ludzie wokół niego byli podnieceni. Ed Wood nie zyskał sławy za życia, był jednym z przechodniów na Bulwarze Niespełnionych Marzeń. Miasto, które wyśmiewało go kiedyś, dziś wspomina z dumą. Nie wiemy, dokąd poszedł, ale na pewno nosi teraz coś miękkiego i powłóczystego.Wybrana filmografia1971 Necromania
1970 Excited
1961 The Sinister Urge
1959 Night of the Ghouls
1959 Plan 9 from Outer Space
1957 Final Curtain
1957 The Night the Banshee Cried
1955 Bride of the Monster
1954 Jail Bait
1953 Boots
1953 Glen or Glenda
1953 Trick Shooting with Kenne Duncan
|
Do tego artykułu nie ma jeszcze
komentarzy.
| |
|
startuj
z portalem
dodaj do
ulubionych
wydrukuj stronę
PDF CAŁA GAZETA 
wróć do
Kuriera nr 21
