Wywiad Kuriera 
dr Stanisław JałowieckiNieobecni nie mają racjiZacznijmy od pytania podstawowego. Dlaczego kandyduje Pan do Parlamentu Europejskiego?- W odróżnieniu od Lecha Wałęsy nie muszę, ale chcę. Jestem wolny od jakichkolwiek zobowiązań finansowych, mam czworo dorosłych, już samodzielnych dzieci, teraz mogę robić naprawdę to, co lubię i na czym się znam. Ma Pan bardzo bogaty życiorys i wiele doświadczeń. Które z nich mogą być pomocne przy wykonywaniu mandatu eurodeputowanego?- Eurodeputowany - nieszczęsne słowo… Może zamienić je na np. poseł europejski? Polskę i nasz region zdarzało mi się reprezentować wielokrotnie. Niektóre z tych międzynarodowych kontaktów były konsekwencją pełnienia przeze mnie funkcji marszałka województwa opolskiego, czy też przewodniczącego Konwentu Marszałków, ale są też i inne doświadczenia. Byłem np. współprzewodniczącym polsko-niemieckiego Komitetu Współpracy Regionalnej, a obecnie jestem wiceprzewodniczącym Stowarzyszenia Ziem Górskich. Za promocję Polski na targach EXPO w Hanowerze otrzymałem 'złotą odznakę EXPO'.Parlament Europejski jest potężną instytucją, działającą na odmiennych zasadach niż te znane nam z parlamentu polskiego. Czy może Pan przybliżyć naszym czytelnikom, na czym polegają różnice?- Różnic jest wiele. O dwóch tylko wspomnę. Otóż po pierwsze - nie jest on samodzielnie odpowiedzialny za stanowienie prawa, współtworzy to prawo z innymi instytucjami, szczególnie z Radą Ministrów Unii Europejskiej. W tym sensie jego waga jest mniejsza niż waga parlamentów krajowych, ale chyba tak być musi, skoro - i tu druga różnica - jest to izba obywateli wszystkich krajów Unii Europejskiej. Rada Ministrów Unii Europejskiej jest natomiast czymś na kształt drugiej izby - izby narodów, czy też poszczególnych krajów. Inaczej mówiąc - w Radzie Ministrów dyskutuje się nad poszczególnymi interesami narodowymi, a w Parlamencie Europejskim nad prawami obywateli. Końcowe akty legislacyjne są wynikiem uzgodnień między jedną a drugą instytucją.Jak, Pana zdaniem, można w Parlamencie Europejskim skutecznie dbać o interesy Polski i regionu?- Myślę, że to trochę tak, jak z obowiązującą w medycynie zasadą Hipokratesa - przede wszystkim nie szkodzić! Skuteczność działania polskich posłów będzie tym większa, im będą bardziej kompetentni, sprawni, im lepszy wizerunek Polski będą kreować. Jak w każdym parlamencie, tak i tu decydują osobowości. Wielokrotnie pytano mnie, jak zamierzam dbać o interesy naszego małego, opolskiego województwa i moja odpowiedź jest tu niezmienna - w sojuszu z innymi. Jesteśmy np. zaprzyjaźnieni z niemieckim landem Nadrenią-Palatynatem, z małym austriackim regionem -Voralbergiem, czy z węgierskim komitatem Fejer i czeskim krajem Ołomunieckim; musimy te więzi przenieść na forum parlamentu i działać wspólnie. Oczywiście wtedy, gdy mamy wspólny interes…Czy przedstawiciele ugrupowań, które znajdą się poza europejskimi frakcjami, mają szanse na taką skuteczną obronę polskich interesów?- Platforma Obywatelska jest członkiem największej frakcji parlamentarne EPP -ED, która składa się z partii chadeckich, ludowych i brytyjskich konserwatystów. W tej chwili należy do tej grupy 37,5% parlamentarzystów. Ten odsetek jeszcze wzrośnie, bo przecież wiadomo jak niskie są w Niemczech notowania SPD, a jak wysokie chadeków. Skuteczność działania w tym parlamencie - podobnie jak w każdym innym - zależy od siły klubu politycznego. Marginesowe kluby, czy osoby poza klubem, stanowią co najwyżej polityczny folklor. Niektóre skrajne ugrupowania próbują wykorzystać ostatnie głośne wydarzenia na Opolszczyźnie w swojej kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego, rozbudzają nacjonalistyczne resentymenty. Czy, Pana zdaniem, można w ogóle mówić o kryzysie w stosunkach między ludnością polską a zamieszkującą te ziemie mniejszością niemiecką?- Ciągle podkreślamy, że stanowimy regionalny model współpracy różnych grup ludnościowych, ale jak widać dalej łatwo dajemy się ponieść emocjom. Jako Ślązaka ogromnie mnie to martwi… Starosta Matheja popełnił polityczny błąd, to kwestia nie podlegająca dyskusji, zupełnie innym błędem, bo naukowym, (nieopatrzonym komentarzem) było zamieszczenie w 'Glosariuszu' niemieckiej wykładni przynależności Śląska Opolskiego. Mam nadzieję, że nie damy się ponieść głosom części politycznych radykałów, którzy widzą w tym wszystkim osobliwą niemiecką konspirację. Ich byt polityczny opiera się właśnie na takim demonizowaniu pojedynczych, izolowanych faktów...Polacy są zmęczeni polityką, nie ufają politykom. Sondaże przedwyborcze wskazują, że 13-ego czerwca do urn pójdzie bardzo niewielu wyborców. Ludzi trzeba przekonać, że to, kto będzie ich reprezentował w Parlamencie Europejskim, jest ważne. Dlaczego, Pana zdaniem, warto tym razem głosować? Jak Pan przekonałby potencjalnych wyborców?- Odpowiedź jest tak prosta, że aż banalna - nieobecni nie mają racji. Jeśli zdecydowaliśmy w referendum, że chcemy być w Unii Europejskiej, to jak nie być w Parlamencie Europejskim? Przecież połowa prawa, które będzie obowiązywało w Polsce to prawo, które uzgadnia się właśnie tam. I druga kwestia - jeśli do wyborów nie pójdą ludzie rozsądni, mądrzy, obywatele, którzy wiedzą, czego chcą, to przecież i tak ktoś zostanie wybrany. Kto? Niestety nie trzeba daleko szukać, przykładów na polskiej i opolskiej scenie politycznej mamy aż po dziurki w nosie.dr Stanisław Jałowiecki (www.jalowiecki.pl)- pierwszy przewodniczący Solidarności Regionu Śląska Opolskiego w 1981 r. i organizator podziemnych struktur związku w stanie wojennym
- redaktor i wicedyrektor Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa w Monachium
- autor wielu książek o regionie, w tym 'Białej księgi obrony województwa opolskiego'
- pierwszy marszałek województwa opolskiego
- inicjator powstania i organizator pracy pierwszego biura woj. Opolskiego w Brukseli
- przewodniczący Konwentu Marszałków Polskich Województw
- współprzewodniczący polsko-niemieckiego komitetu ds. współpracy regionalnej
- wiceprzewodniczący Stowarzyszenia Ziem Górskich 'Wybrani w Górach'
- wykładowca na Uniwersytecie Opolskim, pracownik badawczy w PIN Instytut Śląski w Opolu
Rozmawiał Maciej Milejski
|
startuj
z portalem
dodaj do
ulubionych
wydrukuj stronę
PDF CAŁA GAZETA 
wróć do
Kuriera nr 49
