Dla Kuriera

Absolwenta już nie ma

1 czerwca 2004 r. weszła w życie nowa ustawa dotycząca promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nowy akt prawny wprowadza zmiany m.in. w zasadach odbywania stażu oraz daje możliwość skorzystania z tej najpopularniejszej formy aktywizacji zawodowej dużo większej liczbie młodych ludzi.

O nowej ustawie rozmawiamy z Andżeliką Wojciechowską - kierownikiem Działu Pośrednictwa i Poradnictwa Zawodowego oraz z Sebastianem Krajewskim - pośrednikiem pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy w Krapkowicach.

Staże już nie tylko absolwenckie
W nowej ustawie słowo 'absolwent' zostało zastąpione zwrotem 'bezrobotni do 25 roku życia'. Osób odbywających staże będzie teraz więcej, bo nowa ustawa pozwala odbywać go także absolwentom szkół wyższych do 27 roku życia. Wysokość stypendium stażowego nie zmieniła się i jest równa kwocie zasiłku dla bezrobotnych, czyli 504,20 zł. Teraz nie podpisuje się już umów absolwenckich, staż pozostaje w ramach pracy interwencyjnej.
Staż to dla wielu osób prawdziwa szansa na stałą pracę. Pracodawca może sprawdzić umiejętności i zaangażowanie potencjalnego pracownika i - w ten sposób - zwiększa się szansa na zatrudnienie stażysty. Mieliśmy tu niedawno przykład dziewczyny, która była na stażu w banku. Skończył jej się staż, kilka miesięcy szukała pracy, ale po pewnym czasie, dyrektor tego banku sam do niej zadzwonił z ofertą pracy.

Płatne dni wolne
Stażyści, po 30 dniach pracy, mają możliwość uzyskania dwóch dni płatnego urlopu. Zmianie uległ też przepis wyznaczający granice czasowe odbywania stażu. Nie ma już minimalnego czasu stażu, który wyznaczony był na 3 miesiące. Bez zmian pozostaje maksymalna granica, określona na poziomie 12 miesięcy.

Przygotowanie zawodowe w miejscu pracy
Jest to kolejna propozycja aktywizacji, którą przewiduje ustawa. Ta forma zatrudnienia przeznaczona jest nie tylko dla osób młodych, ale także innych z grupy osób o szczególnej sytuacji na rynku pracy. Drugą różnicą jest to, że przygotowanie zawodowe może trwać do 6 miesięcy, a nie do 12 jak w przypadku stażu.

Im szczególnie trudno znaleźć pracę
Są pewne grupy ludzi, znajdujące się w szczególnej sytuacji na rynku pracy. Wobec nich stosuje się dodatkowe instrumenty i usługi rynku pracy. To przede wszystkim osoby, którym trudno wejść na rynek pracy, np. bezrobotni do 25 roku życia, bezrobotni po 50 roku życia, długotrwale bezrobotni, niepełnosprawni, osoby bez kwalifikacji czy osoby samotnie wychowujące dzieci do lat 7. Te grupy są szczególnie objęte naszymi działaniami, bo stanowią aż 90 % wszystkich zarejestrowanych.

Osoby długotrwale bezrobotne
Kiedyś osoba, która była stale, bez przerwy zarejestrowana powyżej 12 miesięcy definiowana była jako osoba długotrwale bezrobotna. Gdy taka osoba znalazła pracę sezonową i po jej skończeniu ponownie zapisywała się w urzędzie pracy, automatycznie traciła status osoby długotrwale bezrobotnej. Teraz tym statusem objęta zostanie znacznie większa grupa osób, gdyż wystarczy, by ogólna suma okresu bez zatrudnienia wynosiła 12 miesięcy. Podjęcie krótkotrwałej pracy nie będzie więc pozbawiać statusu osoby długotrwale bezrobotnej.
Są to głównie osoby o małych umiejętnościach, niskim wykształceniu, niskich kwlifikacjach, które nie potrafią sobie same poradzić. Często są to osoby, które bardzo chcą pracować, ale trzeba mieć nad nimi ciągły nadzór. Najczęściej pracę załatwia im opieka społeczna.

Okres pobierania zasiłku
Zwiększył się okres pobierania zasiłku przez bezrobotnych powyżej 50 roku życia. Osoby takie, które straciły pracę, ale posiadają co najmniej 20-letni staż pracy, otrzymają zasiłek przez 12 miesięcy. Dla reszty osób ten okres pozostał bez zmian - 6 miesięcy.

Dotacje zamiast pożyczek
Nowa ustawa nie przewiduje dla bezrobotnych pożyczek na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Niskoprocentowe pożyczki będą prawdopodobnie zastąpione przez bezzwrotne dotacje. Ale nie ma jeszcze odpowiedniego rozporządzenia odnośnie tej kwestii.

Dodatek aktywizacyjny
Bezrobotnemu, posiadającemu prawo do zasiłku, przysługuje tzw. dodatek aktywizacyjny w dwóch przypadkach. Pierwszy ma miejsce wtedy, gdy osoba bezrobotna zostanie skierowana do pracy przez urząd pracy w niepełnym wymiarze czasu. Dodatek aktywizacyjny przysługuje wtedy w wysokości stanowiącej różnicę między minimalnym wynagrodzeniem za pracę a otrzymywanym wynagrodzeniem, nie większej jednak niż 50 % zasiłku, przez okres, w jakim przysługiwałby bezrobotnemu zasiłek.
Drugi - gdy ktoś podejmuje pracę z własnej inicjatywy, a otrzymuje wynagrodzenie niższe od minimalnego. Wówczas dodatek to maksymalnie 30 % i przysługuje przez połowę okresu, w którym przysługiwałby zasiłek. Ale co do ostatecznych decyzji - też czekamy na rozporządzenie wykonawcze.

Programy unijne
Nowością jest pośrednictwo w sieci 'Eures'. To europejska sieć wymiany ofert pracy, a także informowanie osób poszukujących pracy o możliwościach korzystania z sieci internetowej. Wszystkie oferty są w językach rodzimych. Urzędy pracy wywieszają tłumaczone oferty, ale tylko ich część. U nas jest to w fazie wprowadzania. Koordynatorzy Eures pracują w Wojewódzkich Urzędach Pracy, a w powiatowych - są asystenci tej sieci, którzy są pośrednikami informacyjnymi. Jeśli osoba spełnia wymagania pracodawcy do pracy skierowana zostaje przez wojewódzki urząd pracy. Ofert jest dość dużo, m.in.: inżynierowie, urbaniści, oferty z dziedziny transportu miejskiego w Wielkiej Brytanii.

Inną formę aktywizacji zawodowej oferuje Europejski Fundusz Społeczny. Są to działania skierowane do młodzieży i długotrwale bezrobotnych. Ale fundusz ma pewne ograniczenia. Dotyczy młodzieży do 25 roku życia, zarejestrowanych nie dłużej, niż 24 miesiące. To dlatego, że osoby zarejestrowane poniżej dwóch lat, są jeszcze w pewnej aktywności, nie wpadły w stagnację. Dla tych osób są organizowane szybkie działania doradcze, indywidualne plany działań.

Szkolenia
Dla długotrwale bezrobotnych cały czas oferujemy różne szkolenia, na przykład nowoczesnego handlowca (m.in. obsługa kas fiskalnych i komputerowego programu handlowego). Planujemy wkrótce przeprowadzenie kursu spawaczy i pracowników biurowych. Wszelkie oferty pracy kierujemy w pierwszej kolejności do absolwentów szkoleń.