Temat Kuriera Krótka historia pewnej oferty

LUB CZASOPISMA

Na co można wydać 30 000 zł w roku, gdy rządzi się gminą wielkości Krapkowice? Od razu przychodzi do głowy sto pomysłów - można dofinansować potrzebujących, przedszkola, szkoły, kulturę, młodych sportowców, służbę zdrowia, bezrobotnych, matki samotnie wychowujące dzieci lub...

LUB CZASOPISMA

Na zamieszczanie ogłoszeń w lokalnych gazetach Urząd Miasta i Gminy w Krapkowicach wydał w 2004 roku ok. 28 600 zł. Wynika z tego, że z kieszeni każdego mieszkańca naszej gminy na dofinansowanie prywatnych mediów wydano ponad złotówkę. Ponad 80% tej kwoty trafiło tylko do jednej gazety - Tygodnika Krapkowickiego.

Tę praktykę odkryliśmy przypadkiem. Chcąc zapewnić naszym czytelnikom dostęp do urzędowych obwieszczeń i ogłoszeń o przetargach złożyliśmy krapkowickim urzędom ofertę - jak się nam wydawało - wyjątkowo korzystną. Wiedząc, w jak ciężkiej podobno sytuacji są budżety samorządów, zaproponowaliśmy symboliczną cenę 1 zł netto za każde ogłoszenie, którego publikacji wymagają przepisy prawa. Władze powiatu przyjęły ofertę z zadowoleniem, ciesząc się z oszczędności dla budżetu. Zachęceni tak dobrym przyjęciem ze strony starostwa, złożyliśmy ją więc także i burmistrzowi (na piśmie w sekretariacie, przesyłając jej kopię wszystkim radnym Rady Miejskiej w Krapkowicach - przyp. red.).
Okazało się jednak, że nasza oferta jest... za tania.

Nie doczekaliśmy się żadnej odpowiedzi ze strony Urzędu Miasta i Gminy, a informacje urzędowe dalej publikowane były w innych gazetach. Pod koniec grudnia o decyzję w sprawie ogłoszeń zapytał na sesji jeden z radnych. Burmistrz, powołując się na opinię radcy prawnego, stwierdził, że nie potrafi podjąć decyzji w tej sprawie. Brak odpowiedzi tłumaczył natomiast 'mało formalnym charakterem oferty'. Radnych, z którymi rozmawialiśmy, zaskoczyła przede wszystkim wysokość wydatków, o których wcześniej nie wiedzieli. Tym bardziej, że na jednej z komisji Sekretarz Gminy Mieczysław Kożuch stwierdził, że chodzi o 'nieznaczne kwoty'. Wielu z radnych ma już pomysły, na co można te 'nieznaczne' sumy wydać przy krojeniu budżetu.

Postanowiliśmy poznać argumenty, które nie pozwalają burmistrzowi na oszczędzanie społecznych pieniędzy. Dotarliśmy do opinii sporządzonej przez mgr Franciszka Kietlińskiego - radcę prawnego Urzędu Miasta i Gminy w Krapkowicach. Czytamy w niej m.in. 'Zachowanie to nie może pozostać bez wpływu na sytuację innych wydawnictw prasowych działających na tym samym rynku, a w szczególności na ich przychody. Stosowany przez gazetę Kurier system symbolicznych cen za usługi może pogorszyć pozycję konkurentów, poprzez spadek zainteresowania wydawaną przez konkurenta prasą, zmniejszenie jej zbytu, a w przyszłości doprowadzić nawet do odebrania konkurentowi czytelników jego prasy' (cała opinia dostępna w Internecie pod adresem http://www.krapkowice.net).

Nasuwa się pytanie, na jakiej podstawie urząd powołany jest do dbałości o ilość czytelników prasy konkretnego prywatnego wydawcy, a nie o gospodarne dysponowanie środkami społecznymi? Czy zadaniem burmistrza jest odmawianie dostępu do urzędowych ogłoszeń czytelnikom Kuriera, aby w ten sposób chronić Tygodnik Krapkowicki przed spadkiem ilości czytelników? Nie chodzi przecież o to, żeby burmistrz zrezygnował z usług Tygodnika, a tylko o to, żeby koszty nie były przeszkodą w zamieszczaniu ogłoszeń także w Kurierze.

Aby nie pozostawiać miejsca na niedomówienia, pragniemy od razu wyjaśnić skąd pomysł takiej propozycji. Zamysłem było zwiększenie atrakcyjności Kuriera, którego czytelnicy od wielu miesięcy narzekają na brak ogłoszeń z urzędów. Utrzymując się z działalności komercyjnej - opłat za reklamy firm i sprzedaż gazet - nie chcemy (i nie musimy) zarabiać na budżecie miasta, w którym co chwilę na coś brakuje - jak dowiadujemy się wszyscy nieustannie od urzędników. Większą korzyścią (biznesową) jest dla nas wydawanie atrakcyjniejszej gazety, która zawiera wszystko to, czego potrzebują czytelnicy. Zresztą nie jesteśmy tutaj pionierami - wiele gazet stosuje podobną politykę - nie zarabia na pieniądzach z podatków mieszkańców, tylko na usługach reklamowych dla firm komercyjnych. Sami postępujemy podobnie np. z ogłoszeniami drobnymi - umieszczamy je przecież za darmo, ponieważ to gwarantuje, że będzie ich więcej i przez to gazeta zyska w oczach czytelników. Naiwnie uważaliśmy, że 'władza' chętnie skorzysta z oferty - dostaje prawie za darmo przecież dostęp do szerokiej rzeszy naszych czytelników, widzów programu Kurier TV i użytkowników Portalu KRAPKOWICE.net

Niestety innego zdania była i władza i jedna z konkurencyjnych gazet. Bo to właśnie na zdanie wydawcy Tygodnika Krapkowickiego powołuje się przede wszystkim radca prawny krapkowickiego urzędu w swojej opinii - 'Zdaniem tej gazety (TK - przyp. red.) oferowanie symbolicznej opłaty za ogłoszenia koliduje z dobrymi obyczajami, co jednocześnie zagraża interesom innych redakcji (...). Kończąc swoje wywody redakcja Tygodnika Krapkowickiego z góry jakby przestrzega swego adresata (UMiG Krapkowice - przyp. red.) przed skutkami przyjęcia tej oferty'. Dotarliśmy do pisma, jakie Tygodnik rozesłał do okolicznych urzędów, aby sprawdzić, przed jakimi skutkami przestrzega burmistrza firma Bastech Sp. z o.o. W piśmie tym czytamy: 'Należy jednakże z całą mocą stwierdzić, że organy władzy (w tym także lokalnej) nie mogą czerpać korzyści majątkowych z działań, które można potraktować jako zachowania naruszające porządek prawy'. Na zakończenie Prezes Joanna Bassek pisze: 'W konsekwencji, korzystanie przez organy samorządu terytorialnego z rezultatów działań mogących być potraktowane jako naruszające przepisy prawne wyznaczające reguły uczciwej konkurencji - powinno być uznane za nie zasługujące na aprobatę'.
Z połączenia treści obu dokumentów wynika, że umieszczanie ogłoszeń w Kurierze za symboliczną złotówkę nie zasługuje na aprobatę i niezgodne jest z dobrymi obyczajami. Natomiast dofinansowanie jednej spośród trzech gazet w powiecie znacznymi sumami z budżetu i utrzymywanie monopolu najdroższej gazety zasługuje na aprobatę i jest zgodne z obyczajami? Co to więc za obyczaje i zasady? O tempora! O mores!

Znając kwoty wydane w 2004 roku na poszczególne gazety (Tygodnik Krapkowicki: 23 tys. zł, Wieści Krapkowickie: 5,6 tys. zł, Kurier: zero zł), nasuwa się skojarzenie z sytuacją w Częstochowie, o której niedawno informowała Polska Agencja Prasowa. PAP podała, że do Prokuratury Rejonowej w Częstochowie wpłynęło doniesienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, mającego polegać na kupowaniu przychylności mediów przez Zarząd Starostwa Powiatowego. Zarząd podjął bowiem uchwałę, w której zobowiązuje się do płacenia (350-500 zł na miesiąc) jednej z lokalnych rozgłośni radiowych i dwóm miejscowym gazetom za zamieszczanie przychylnych starostwu i przez nie przygotowywanych informacji. Zawiadomienie złożył były rzecznik prasowy starostwa, który uznał, że sponsorowanie tekstów dziennikarskich jest niezgodne z prawem. Prokuratura od 26 listopada 2004 roku prowadzi czynności sprawdzające zasadność doniesienia. (link do informacji PAP w internetowym wydaniu Kuriera - przyp. red.)

Do skojarzeń tego typu może prowadzić kilka faktów, które łatwo zauważyć. Po pierwsze kwoty wydawane na tego typu usługi przez gminę Krapkowice wydają się, chociażby w porównaniu do powiatu częstochowskiego, wyjątkowo wysokie (prawie 2 tys. zł na miesiąc dla jednej gazety). Po drugie podział funduszy na trzy funkcjonujące gazety wykazuje na drastyczną różnicę cen miejsca reklamowego pomiędzy nimi i/lub na faworyzowanie jednej z nich. Po trzecie wreszcie odmowa zamieszczania informacji urzędowych w Kurierze, mimo tego, że koszty tego byłyby nieznaczne, daje podstawy do przypuszczeń, że czytelników Kuriera zmusza się do kupowania konkurencyjnej gazety, bo tylko tam znajdują się nie tylko informacje o przetargach i obwieszczenia burmistrza, ale także informacje np. spółki ZGM TBS, ważne dla użytkujących mieszkania komunalne. W ten sposób Burmistrz Krapkowic, zamiast dbać o interes społeczny, troszczy się o czytelnictwo prywatnej gazety. A robić tego nie może i nie powinien, bo z działaniami przeciwko 'czynom nieuczciwej konkurencji' może wystąpić tylko przedsiębiorca, którego interes zostanie naruszony lub zagrożony. (art. 18 ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji / Dz.U. 1993 Nr 47 poz. 211). Tygodnik jednak nie wystąpił - stara się go w tym wyręczyć radca prawny, wynagradzany z publicznych pieniędzy.

Nie jest nam wygodnie pisać o tej sprawie, ponieważ dotyka ona sfery konkurencji rynkowej, którą nie powinniśmy zaprzątać uwagi naszych czytelników. Uznaliśmy jednak, że praktyki tego typu nie powinny się zdarzać w gminie 'Fair Play', która właśnie co przystąpiła do programu 'Przejrzysta Polska'. Sytuacja ta nie jest przejrzysta, gra nie toczy się fair, a wydatkowane pieniądze pochodzą z budżetu gminy. Z uczciwą konkurencją, której definicją tak chętnie szermuje radca prawny urzędu i prezes firmy wydającej TK, także opisana sytuacja nie ma wiele wspólnego. Gazeta to nie zwykła firma, która dba tylko o swoje zyski. Prawo nakazuje prasie działać w interesie społecznym. Właśnie społeczną misją mediów kierowaliśmy się, składając ofertę burmistrzowi. Oczywiście robimy to także w interesie gazety, ale nie tym, mierzonym w pieniądzach, otrzymywanych z budżetu. Chodzi nam o zadowolenie czytelników Kuriera. To jest w naszym pojęciu uczciwa konkurencja.

Sprawa dopiero się zaczyna. Będziemy uważnie przyglądać się jej dalszemu rozwojowi. Postaramy się zbadać, jak to wygląda w innych urzędach. I będziemy o tym informować naszych czytelników, bo wbrew temu, co mogą utrzymywać nieżyczliwi nam, nie chodzi tutaj tylko o nasze pieniądze i nasz interes. Bardziej o wspólne pieniądze, które powinny być przejrzyście dzielone i wspólny interes, jakim jest prawo czytelnika i do informacji samorządowych i do wyboru gazety, jaką chce czytać. Będziemy także podpowiadać władzom, w jaki sposób można lepiej wydać 28 600 zł rocznie. Mamy nadzieję, że po tej publikacji dowiemy się w końcu, o co chodzi.

USTAWA z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. 1993 Nr 47 poz. 211)

Art. 3.
1. Czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.
2. Czynami nieuczciwej konkurencji są w szczególności: wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego towarów albo usług, wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, a także nieuczciwa lub zakazana reklama oraz organizowanie systemu sprzedaży lawinowej.

Zobacz także:+ http://www.wirtualnemedia.pl/index1.php?act=4&id_artykulu=17937id_rubryki=3&id_podrubryki=36