Krapkowice
Rodziny zastępczeRodzice potrzebni od zaraz!Co to znaczy: rodzina zastępcza, jakie warunki muszą spełnić osoby starające się o jej stworzenie? O tych i innych kwestiach dotyczących rodzin zastępczych rozmawiamy z Lidią Gałeczka, pracownikiem socjalnym Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Krapkowicach. Jaka jest rola rodziny zastępczej?Najprościej można powiedzieć, że rodzina zastępcza przejmuje prawną opiekę nad dzieckiem. Najczęściej są to dzieci, których rodzice mają ograniczone prawa rodzicielskie. Rodzina zastępcza nie oznacza jednak adopcji, nie można tych dwóch spraw mylić. Chociaż po ustaniu praw naturalnych rodziców zdarzały się przypadki, że rodzice zastępczy występowali o adopcję. Czy to oznacza, że w każdej chwili może to dziecko być rodzinie zabrane, na przykład kiedy naturalni rodzice odzyskają prawa rodzicielskie?Tak, teoretycznie może. Ale życie pokazuje, że najczęściej te dzieci w rodzinach zastępczych pozostają do 18 roku życia. Jakie warunki powinna spełniać rodzina, która decyduje się pełnić funkcję rodziny zastępczej?
Oczywiście muszą to być osoby pełnoletnie, jednak nie ma żadnej granicy wieku. Raczej są to małżeństwa, ale mogą być również osoby samotne. Muszą mieć stałe zameldowanie na terytorium naszego kraju, ale niekoniecznie na terenie naszego powiatu. Nie mogły być wcześniej pozbawione lub ograniczone w prawach rodzicielskich. Powinny oczywiście posiadać możliwości lokalowe, ale nie ma tutaj jakichś sztywnych ram co ilości metrów przypadających na jedną osobę. Chodzi o to żeby dziecko miało warunki do rozwoju nie tylko fizycznego, ale również społecznego. Miało możliwość i nauki i zabawy. Czy są jakieś ograniczenia dotyczące - na przykład - kwoty przypadającej na utrzymanie jednego członka rodziny?Nie ma żadnej kwoty, która musi przypadać na jednego członka rodziny, ale rodzina, która zdecyduje się na opiekę zastępczą sama też musi posiadać środki na swoje utrzymanie. Nie może dojść do takiej sytuacji, że wykorzystuje na to środki, które płacimy na utrzymanie oddanego jej pod opiekę dziecka. Czy może do państwa przyjść tylko jedna osoba pomimo, iż pozostaje w związku małżeńskim. Czy koniecznie muszą się zgodzić z tym współmałżonek? Powinien, chociaż mamy przypadki, kiedy sąd ustanowił opiekę na dzieckiem tylko jednemu współmałżonkowi, aczkolwiek należy to rzadkości. Zdarzają się różne wypadki losowe i dobrze, kiedy tą opiekę sprawują oboje małżonkowie. Co powinny zrobić osoby, które zdecydują się na założenie rodziny zastępczej?
Zgłosić się do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Krapkowicach. Osoby, które się do nas zgłaszają podlegają weryfikacji z dwóch źródeł. Pierwsza to wywiad, który przeprowadzamy my, jako PCPR. Kandydaci muszą również uzyskać pozytywną opinię Ośrodka Pomocy Społecznej w Krapkowicach. Jeżeli kandydaci pozytywnie przejdą te dwie weryfikacje, zapraszani są na szkolenie do Ośrodka Adopcyjno - Opiekuńczego w Opolu. Tam uczestniczą w kilkudniowych spotkaniach, podczas których przeprowadzane jest szkolenie dla kandydatów, którzy chcą stworzyć rodzinę zastępczą. Szkolenie oparte jest na programach zatwierdzonych przez Ministerstwo Polityki Społecznej. Ujęte są w nim różne elementy, począwszy od spraw dotyczących opieki nad dzieckiem, po informacje dotyczące takiej instytucji jak rodzina zastępcza. Przygotowuje się na przykład rodziców zastępczych do kontaktów z naturalnymi rodzicami dziecka czy dzieci. A trzeba pamiętać, że są to często kontakty dosyć trudne. Jednak zarówno dziecko, jak i naturalni rodzice mają do nich prawo. Na szkoleniu omawiane są też problemy, jakie wynikają z nowej sytuacji dla samego dziecka. Przecież dla niego jest to również spore przeżycie - nagle znalazło się w nowym, często nie znanym wcześniej środowisku. Bardzo często te dzieci mają problemy w szkole i zastępczy rodzice muszą sporo czasu poświęcić właśnie tym sprawom.Kto decyduje o tym kiedy dziecko trafia do rodziny zastępczej?
Po ukończeniu kursu rodzina zastępcza otrzymuje zaświadczenie kwalifikacyjne i od tego momentu sąd może umieścić w niej dzieci. W momencie, kiedy z sądu czy z ośrodka adopcyjnego przychodzi informacja o konieczności umieszczenia dziecka, my z taką propozycją wychodzimy już do rodziny zastępczej. W chwili obecnej jest również możliwość stworzenia zawodowych rodzin zastępczych. Wówczas opieką odjętych jest 5-6 dzieci, a rodzice otrzymują od nas wynagrodzenie.Czy rodzice i dzieci mają możliwość wcześniejszego poznania się?
Tak, jeżeli wyrażą taką chęć to oczywiście dochodzi do takich spotkań. Zdarzają się jednak i sytuacje interwencyjne, kiedy dziecko trafia do rodziny zastępczej wprost od rodziców naturalnych, a nie - z placówki opiekuńczej.Niektórzy myśląc o rodzinie zastępczej widzą w tym łatwy zarobek. Kwota przyznawana na dziecko może się wydawać atrakcyjna.
Rzeczywiście, moim zdaniem nie jest to mała kwota, aczkolwiek są i tacy, którzy uważają ja za zbyt niską na utrzymanie dziecka. W ustawie określono jednak, że jedynie częściowo pokrywamy utrzymanie dzieci. Zgodnie z nią, rodzice zastępczy na utrzymanie dziecka otrzymują od nas od 648,40 zł do 1,296,80 zł. Kwota ta zależy jednak od wielu rzeczy - od wieku dziecka, jego zdrowia (na przykład na utrzymanie dzieci niepełnosprawnych jest ona większa) i wreszcie od tego, czy dziecko posiada własne dochody, na przykład - alimenty. Wówczas środki otrzymywane od nas są oczywiście mniejsze, ale nie mniejsze niż 162 zł. Ile jest rodzin zastępczych - w chwili obecnej - na terenie naszego powiatu?Około 80 rodzin, w których opiekę znalazło ponad 100 dzieci. Swoją opieką obejmujemy dzieci, które pochodzą głównie z naszego powiatu. Wiekowo są to przede wszystkim dzieci powyżej 7 roku życia. Pomimo iż tych rodzin jest sporo nie zaspokajają oni wszystkich potrzeb. Obecnie w placówkach opiekuńczo - wychowawczych przebywa około 50 dzieci, którym można byłoby pomóc, stąd nasz apel do ludzi dobrej woli, którzy mogliby zdecydować się pełnić rolę rodziny zastępczej. rozmawiała Lidia Kulik |