Gazeta Prawna

Jak leczyć się za granicą w czasie wakacji

Wyjeżdżając na urlop do jednego z krajów Unii Europejskiej, należy wziąć ze sobą druk E 111. Gwarantuje on dostęp do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych na zasadach, jakie obowiązują wszystkich obywateli Wspólnoty.

Zgodnie bowiem z unijnymi przepisami, osoba posiadająca ubezpieczenie zdrowotne w którymś z krajów UE zachowuje prawo do korzystania z opieki zdrowotnej na terytorium całej Unii. Dotyczy to także obywateli polskich. Nie oznacza to jednak dostępu absolutnie do wszystkich świadczeń zdrowotnych na terenie państw członkowskich.
Przed wyjazdem do innych państw UE należy:
- zapoznać się z ogólnymi zasadami korzystania z opieki zdrowotnej w interesujących nas państwach członkowskich,
- wiedzieć, jakie są zasady pokrywania kosztów świadczeń zdrowotnych z własnej kieszeni za niektóre świadczenia zdrowotne,
- złożyć wniosek o wydanie druku E 111,
- zrobić kilka kserokopii druku E 111,
- wykupić dodatkowe prywatne ubezpieczenie - nie zapłacimy wtedy np. za transport medyczny do Polski.
Polskiemu obywatelowi (także turyście) przebywającemu na terenie innych krajów UE przysługują wszystkie te świadczenia zdrowotne, które:
- są niezbędne z medycznego punktu widzenia,
- muszą zostać udzielone w celu uniknięcia sytuacji, w której należałoby wrócić do Polski, aby uzyskać potrzebne leczenie.

Dla kogo opieka zdrowotna?W sytuacji gdy dana osoba posiada ubezpieczenie zdrowotne w innym kraju niż ten, w którym korzysta z opieki medycznej (np. polski turysta korzysta z opieki zdrowotnej w Hiszpanii), lekarze, przychodnie i szpitale działające w publicznym systemie opieki zdrowotnej mają obowiązek udzielenia mu pomocy medycznej zgodnie z zasadami obowiązującymi na terenie konkretnego kraju. Ze świadczeń zdrowotnych na terenie UE mogą więc korzystać:
- pracownicy oraz osoby pracujące na własny rachunek oraz członkowie ich rodzin,
- emeryci i renciści oraz członkowie ich rodzin,
- studenci oraz członkowie ich rodzin,
- turyści,
- bezrobotni i ich rodziny,
- pracownicy wysłani, przygraniczni, sezonowi oraz
- bezpaństwowcy i uchodźcy zamieszkali w UE oraz ich rodziny.

Formularz E dla każdegoAby skorzystać z opieki zdrowotnej na terenie innych państw UE, każdy polski obywatel, który jest ubezpieczony w NFZ, powinien zaopatrzyć się w odpowiedni formularz z serii E. Dzięki niemu będzie mógł korzystać z bezpłatnych świadczeń zdrowotnych na tych samych zasadach, co inni obywatele państw Unii. Wszystkie osoby, które planują wizytę u znajomych lub krewnych, wyjazd turystyczny lub np. krótką podróż służbową na terenie UE, muszą zaopatrzyć się w najbardziej popularny i najczęściej pobierany formularz E 111.
PAMIĘTAJ
- Dializy nerek i tlenoterapia są dostępne w każdym z państw członkowskich po okazaniu formularza E 111,
- Jeszcze przed wyjazdem do innego państwa UE należy uzgodnić terminy niezbędnych zabiegów z wybraną placówką ochrony zdrowia w państwie, do którego się udajemy.
Aby taki druk uzyskać, należy wcześniej złożyć wniosek do regionalnego oddziału NFZ właściwego ze względu na miejsce zamieszkania o wydanie odpowiedniego formularza. Wniosek może być złożony:
- osobiście,
- przez internet,
- drogą listowną,
- faksem.

W sytuacji gdy prośba o wydanie formularza została przekazana drogą elektroniczną, przez telefon lub za pośrednictwem faxu druk trzeba odebrać osobiście. To pozwoli NFZ na sprawdzenie przedstawionych wcześniej danych z dowodem tożsamości wnioskodawcy (lub w razie potrzeby również z innymi dokumentami). Wniosek jest dostępny na stronach internetowych funduszu www.nfz.gov.pl.

Do wniosku o wydanie formularza z serii E 111 należy dołączyć:
- kserokopię dokumentu stwierdzającego tożsamość,
- kserokopię dowodu potwierdzającego bieżące opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne, np. aktualnie podstemplowana książeczka zdrowotna.

Formularze z serii E są sporządzone według jednego wzoru dla wszystkich krajów UE. Jednak każde państwo członkowskie ma jego własną wersję językową.
Poszczególne kraje Unii nie mają jednak prawa na własną rękę wprowadzić żadnych zmian lub uzupełnień w tych drukach. Standaryzacja formularzy pozwala na zrozumienie druku wypełnionego po portugalsku czy po hiszpańsku, patrząc tylko na jego odpowiednik we własnej wersji językowej.

Ważny tylko dwa miesiąceBardzo istotne jest to, że druk E 111 jest ważny tylko na taki okres, na jaki został wystawiony przez oddział NFZ, ale nie dłużej niż dwa miesiące. Jedynie w niektórych przypadkach fundusz może wystawić druk E 111 na więcej niż 60 dni. Straci on jednak ważność w momencie upływu terminu, który jest na druku wskazany lub wcześniej, jeżeli przed tą datą wygasną uprawnienia z tytułu posiadania ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ.

Gdy nie ma formularzaPrzedstawienie formularza E 111 np. podczas pierwszej wizyty u lekarza lub w szpitalu jest podstawowym warunkiem do uzyskania bezpłatnego świadczenia zdrowotnego na terenie innego państwa UE.
Nie oznacza to jednak, że brak E 111 całkowicie uniemożliwi otrzymanie koniecznej opieki medycznej w przypadku zachorowania, urazu czy wypadku. Osoba nieposiadająca formularza musi liczyć się jednak z tym, że może zostać obciążona kosztami leczenia, o zwrot których będzie mogła ubiegać się dopiero po powrocie do kraju (od NFZ).

W każdym kraju inny zakres świadczeńPosiadanie formularza np. E 111 daje prawo do korzystania z opieki medycznej w krajach UE na warunkach, które obejmują obywateli krajów Wspólnoty. Trzeba jednak pamiętać, że w każdym z państw Unii odbywa się to na innych zasadach – świadczenie zdrowotne bezpłatne w Wielkiej Brytanii nie musi być darmowe w Niemczech. Podróżując więc np. po Anglii, musimy liczyć się z tym, że o ile sama wizyta lekarska nie jest odpłatna, o tyle za wydanie recepty obowiązuje stała opłata (są z niej zwolnieni emeryci i dzieci do 16 roku życia). W Hiszpanii natomiast leczenie stomatologiczne nie jest w ogóle objęte systemem państwowej opieki medycznej. W Norwegii podczas pierwszej wizyty u lekarza rodzinnego trzeba wnieść bezzwrotną opłatę w wysokości 10 euro. W przypadku pobytu w szpitalu za pierwsze 14 dni naliczana jest stała opłata dobowa (są z niej zwolnione dzieci do 18 roku życia).